Helga Favier

Je bent hier: Home / Archives / Helga Favier

De boombak: hip en handig

Categories: Tags:

PLantenbak tuin


Op steeds meer tuinen, binnenplaatsen, dakterrassen en pleinen duikt hij op: de boombak.
Denk je er over om ook zo’n blikvanger te plaatsen? Lees dan deze tips.

Strakke stalen vormen, knallende kleuren of de natuurlijke uitstraling van hout, dat bij ieder soort tuin past: er is steeds meer keus in boombakken en dat is niet verwonderlijk. Boombakken versterken een tuinontwerp en maken je groene plek helemaal af. Steeds meer particulieren, scholen, instellingen, architecten en tuinontwerpers plaatsen dan ook deze opvallende bakken en gemeenten nemen ze in hun plannen voor ruimtelijke ordening op. Naast de mooie uitstraling biedt een boombak nog andere voordelen. Zo is het in de stad soms lastig om een kuil voor je boom te graven. Bijvoorbeeld doordat er allerlei leidingen en kabels lopen of omdat je geen tuin hebt maar wel een dakterras. Boombakken zijn dan een goede oplossing.

Perfect voor vijgen en olijfbomen
De nieuwe generaties vijgen en olijfsoorten zijn zo gekweekt dat ze beter tegen ons Nederlandse klimaat kunnen dan vroeger. Het zijn ook bij uitstek soorten die het goed doen in een boombak. De vijg bijvoorbeeld, heeft beperkte wortelruimte nodig als je wilt dat hij veel vruchten vormt. In de volle grond bereik je dat met een stenen blokkade of een plastic speciekuip die je ingraaft. In plaats daarvan kan de vijg in een boombak.
Ook de olijf heeft profijt van een boombak. In de volle grond plaats je deze mediterrane klassieker op een terp, om te voorkomen dat de wortels te nat worden bij veel regenval of een hoog grondwaterpeil. In een boombak heb je geen last van hoog grondwater. En als je een verrijdbare versie neemt heb je nog een voordeel ten opzichte van de volle grond. Olijven zijn gevoelig voor kou en wind en je moet ze dan ook in de winter met een vliesdoek beschermen. Door de olijfboom naar een luwe hoek te rijden brengt hij de winter onder goede omstandigheden door.

Bomen blijven wat kleiner
Naast de olijf en vijg zijn er nog veel soorten die geschikt zijn voor een bak zoals bijvoorbeeld sierappelsierpeer, Japanse esdoorn, berk of de dakplataan. Het wortelgestel van de bomen in een bak zal zich niet zo vertakken als dat van exemplaren in de volle grond en daardoor zal de omvang van de kruinen kleiner blijven. Handig, want we hebben nou eenmaal niet allemaal een villatuin waar bomen onbeperkt kunnen uitdijen.

Praktische tips
Om een optimale drainage te krijgen kun je onder in de bak een laag kleikorrels of grind doen met daarop niet geweven (non woven) beschermingstextiel. Zo lekt er geen aarde en voeding weg. Plant daarna de boom en voeg passende aarde toe. Eventueel plaats je wat bodembedekkers aan de voet om uitdroging tegen te gaan. Vergeet niet dat je af en toe moet bemesten en geniet van je groene blikvanger!

Boombakken op kantoor

Groente en fruit oogsten en bewaren

Categories: Tags:

Je oogst is de beloning van alle liefde die je aan je plantjes hebt gegeven. Wat smaken de verse tomaten, radijsjes en worteltjes lekker! Maar na een paar dagen courgette of sla op je bord, wil je ook wel eens wat anders. Dat kan ook best, want met wat handigheid hoeft niet alles gelijk op en kun je het langer bewaren.

De zomer en de herfst zijn een feestje in je (mini)moestuin. Als een echte boer ben je aan het oogsten. Enkele bekende oogsttips: courgettes zijn lekkerder als je ze klein van het veld haalt, sla groeit door als je steeds de buitenste bladeren plukt en appels zijn rijp als ze makkelijk loslaten van het steeltje terwijl je draait. Een handig lijstje met oogsttips voor groente en fruit vind je hier.

Bewaren buiten de koelkast
Het lijkt tegenstrijdig maar sommige groente bewaar je langer buiten de koelkast dan erin. Houd komkommer, tomaat, winterpeen, aubergine, paprika en courgette buiten de koelkast. Appels bewaar je langer als je ze per stuk omwikkelt met krantenpapier en in een kartonnen doos op een koele plek zet. Bewaar appels niet bij ander fruit, ze bevatten veel ethyleen dat het rottingsproces versnelt. Appels doen het juist wel goed bij aardappels. Door het ethyleen ontkiemen de aardappels minder snel. Knol-, wortel- en koolsoorten kun je vier tot vijf maanden bewaren in zand. Ze gaan dan in een kuil of een kist.

Kruiden verwerken
Voor alle kruiden geldt dat je ze het beste oogst als het droog is. Een goed tijdstip daarvoor is vroeg in de morgen. Als je ze op de kop hangt in een donkere en goed geventileerde, liefst warme ruimte zijn ze binnen veertien dagen gedroogd. Invriezen kan ook. De kruiden zijn dan ongeveer een half jaar bruikbaar. Lees hier meer bewaartips.

Jam en likeur van fruit
Als je een overschot aan fruit hebt, of het zonde vind om niets met de goede delen van valfruit te doen, is het handig om hiervan jam of likeur te maken. Je eigen jam blijft 6 tot 12 maanden houdbaar buiten de koelkast.
Steeds meer mensen beginnen nu ook hun eigen likeur te maken. Als basis gebruik je hiervoor rum, wodka of brandewijn. Je laat de vruchten zo’n acht tot twaalf weken hierin staan. Door het hoge alcoholpercentage is de likeur meer dan een jaar houdbaar.

Tafelzuur, geroosterde groente en bouillonpasta
Augurk, wortel of bloemkool: het maakt niet uit welk groentecombinatie je bedenkt. Als je met groenten tafelzuur maakt kun je eindeloos variëren. Tafelzuur blijft een maand goed in de koelkast. Ook kun je groenten zoals bijvoorbeeld paprika en tomaat eerst in de oven roosteren en daarna in olie in de koelkast bewaren. Ze zijn dan minimaal drie maanden houdbaar.
Nog langer houdbaar is bouillonpasta van groente met zout, die buiten de koelkast een jaar goed blijft.

Wecken en fermenteren
Herinner je de geweckte stoofpeertjes uit oma’s kelder nog? Als je niet veel ruimte in je diepvries hebt, of de smaak van je groenten en fruit niet lekker vind als het uit de diepvries komt, kun je wecken en fermenteren. Ingemaakte groente en fruit zijn minimaal een jaar maar vaak ook langer houdbaar. Wees je er wel van bewust dat er botulisme in je potten kan ontstaan als je niet brandschoon werkt. Steeds meer mensen gaan nu ook fermenteren door gebruik te maken van goede bacteriën. Volgens het Voedingscentrum zijn thuisgefermenteerde zure producten zoals zuurkool veel veiliger dan die met worst of hele olijven. Gekoelde gefermenteerde producten zijn maanden houdbaar.

Ongewone combinaties
Als je toch lekker bezig bent, probeer dan eens nieuwe en omgewone combinaties uit zoals tomatenjamcourgettetaartpompoenchutney of geroosterde druiven met knoflook. Prettig oogstfeest!

 

Groente met weckpot

Voor vakantie je tuin of balkon goed achterlaten

Categories: Tags:

 

De vakantietijd breekt weer aan. Heerlijk, maar je wilt de bloeiende planten, die je zorgvuldig hebt vertroeteld, natuurlijk niet laten verdorren. Met deze tips voorkom je zielige taferelen bij thuiskomst.

Onkruid wieden
Haal in de week voor je vakantie zoveel mogelijk onkruid weg. Zo blijft er voldoende water en ruimte over voor je ‘darlings’ en hoef je niet een enorme inhaalslag te maken als je terug bent.

Inspecteren, snoeien en oogsten
Inspecteer je planten op zieke delen en bladluizen. Snoei dode bloemen weg, dat stimuleert bij sommige planten de tweede bloei. Pluk alvast groentes van een nog klein formaat die anders na je vakantie overrijp of rot zouden zijn.

Gras maaien
Het is misschien verleidelijk om het gazon lekker te kortwieken, maar pas op: gras kan snel uitdrogen en met wat langer gras (tussen de drie en zes cm) geven de sprietjes elkaar schaduw waardoor de grond minder snel uitdroogt. Bij terugkomst kun je het gras beter in twee keer maaien: eerst op de hoogste stand en een paar dagen later op de normale stand.

Bodem bedekken
Geef een dag voor je op vakantie gaat lang en flink water. Door de bodem wat te bedekken verdampt er minder water en kunnen de plantjes langer drinken bij droge dagen. Je kunt afdekken met stro, houtsnippers of gemaaid gras (niet meer dan drie cm). Dit kan zowel bij planten in de volle grond als in een pot of bak.

Potplanten
Je potplanten krijgen wat voorsprong op de zon als je ze een dag voor je vakantie in een bak of emmer met water tot de rand onderdompelt: de plant kan zich dan vol met water zuigen. In schoteltjes onder de potten kun je nog wat reservewater meegeven. Gevoelige types kun je in een teil of bak met water zetten. Plaats je potten zoveel mogelijk in de schaduw: onder een overkapping of schaduwdoek.

Watersystemen
Er zijn allerlei professionele watersystemen met timers te koop, maar je kunt ook helemaal DIY aan de slag. Bij potplanten doet water in een omgekeerde petfles wonderen: maak kleine gaatjes in de dop, haal de bodem van de fles en steek hem met de kop in de grond. Kwetsbare moestuinplanten in de volle grond kun je water geven met een tuinslang uit een iets verhoogde waterton. Maak het einde van de slang dicht, leg hem tussen de plantjes en prik op de juiste hoogte kleine gaten.

Vakantieoppas
Met aardige buren of vrienden als tuinoppas ben je natuurlijk helemaal verzekerd van weelderig bloeiende planten bij terugkomst. Je kunt ook tegen betaling een professionele hovenier inschakelen of een ervaringsdeskundige tuinhulp. Fijne vakantie!

Ligstoelen in de tuin

 

Verwen je planten met aarde en voeding

Categories: Tags:

Aarde voor zaadjes, hortensia’s of de moestuin en mest voor tomaten, kruiden of kleinfruit. Weet je door alle soorten die te koop zijn niet meer goed wat je nou allemaal moet aanschaffen? Verdiep je dan eerst in de belangrijkste voedingsstoffen voor planten en bepaal daarna pas wat je nodig hebt.

Daar sta je dan in de winkel. Keus zat, maar waarom zijn er zoveel verschillende soorten zakken aarde? Alle tuin- of potaarde bestaat uit een mengsel van turf, compost, meststoffen en zand. Zaai- en stekgrond bevat meer zand, hortensia-aarde meer turf en moestuingrond meer voedingsstoffen. De kleine bolletjes die vaak aan de aarde zijn toegevoegd bestaan uit de mineralen perliet of vermiculiet die water goed vasthouden en langzaam afgeven. Dankzij deze bolletjes komen de voedingsstoffen die door het water zijn opgenomen zo ook geleidelijk vrij.

Kant en klaar of niet?
Voor kweektafels en plantenbakken is het handig om kant en klare aarde te kopen, maar het wordt al gauw prijzig als je veel moet storten op de volle grond. Door goed te bemesten met compost (organische mest) bevorder je het bodemleven. Dat verluchtigt de aarde en voert nuttige voedingsstoffen aan. Wil je weten of de grond in je tuin luchtig genoeg is? Graaf een kuil. Als de aarde makkelijk uiteenvalt heb je een goede bodemstructuur. Harde grond maak je losser door het bovenste gedeelte met compost te mengen. Sowieso geldt voor alle soorten grond dat je met het huis-tuin-en-keukenwondermiddel compost de bodem verbetert.

Voedingsstoffen
De belangrijkste voedingsstoffen voor planten zijn stikstof (N), fosfor of fosfaat (P) kalium (K) en magnesium (Mg). Op zakken (kunst)mest zie je dan ook vaak de verhouding N, P, K en Mg staan. Hieronder lees je meer over de chemie tussen de belangrijkste voedingsstoffen en planten:

Stikstof (N)
Bevordert de bladgroei. Telen op te natte grond kan leiden tot een stikstoftekort. De bladeren zijn dan lichter gekleurd en oudere bladeren kunnen afvallen. Met koemestkorrels of bloedmeel los je dit weer op. Overbemesting kan juist leiden tot een stikstofoverschot. De planten groeien dan te snel en vormen traag bloemen en vruchten.

Fosfaat (P)
Zorgt voor sterke wortels. Afstervende of paars verkleurende bladeren en vruchten die niet goed willen ontwikkelen zijn symptomen van te weinig fosfaat. Stalmest en beendermeel helpen hiertegen. Een overdosering komt niet gauw voor en juist jonge planten kunnen wel wat extra fosfaat gebruiken.

Kalium (K)
Is belangrijk voor de bloei en vruchtvorming. Gele bladeren, bruine randen en bleke vruchten duiden op een kaliumtekort. Het helpt om extra stalmest en vinassekali toe te voegen. Zand- en leemgronden kunnen vaak wat extra kalium gebruiken.

Magnesium (Mg)
Is belangrijk voor de vorming van bladgroen (chlorofyl). Een tekort ontstaat vaak op zure (zand)gronden en uit zich in roestbruine tot gele vlekken. De bladnerven blijven dan groen. Kalk toevoegen neutraliseert. Dat kan bijvoorbeeld met dolomieten- of zeewierkalk maar ook met stalmest en kieseriet.

Natuurlijk is er nog veel meer te melden over voedingsstoffen en de bodem voor je planten. Als je je hier grondiger in wilt verdiepen kun je het Handboek Ecologisch Tuinieren van Velt er eens op naslaan.

sea-green-1239216_1920

Kweken in een kas

Categories: Tags:

Meer smaak, meer soorten, een langer tuinseizoen en een beschut zitplekje op koude momenten: met een kas vergroot je de mogelijkheden van je tuin enorm. Denk je erover na om een kas aan te schaffen? Lees dan deze tips.

Voordat je een kas aanschaft, is het handig om na te denken over de grootte. Van een muurkas tot een minihuisje van glas: er zijn vele maten verkrijgbaar. Heb je voldoende plek, wees dan niet te zuinig met het aantal vierkante meters die je gaat gebruiken om achter glas te tuinieren. Een kas is namelijk zo vol. Ook is het fijn als je er goed in kunt staan en er ruimte is voor een werkhoekje, zodat je makkelijk kunt zaaien en verpotten.

Standplaats
Vanzelfsprekend plaats je de kas op een zonnige plek. Als de nok van het noorden naar het zuiden loopt, profiteer je maximaal van de zonnewarmte. Zorg verder dat de kas beschutting heeft tegen wind, maar niet in de schaduw staat. Daarnaast is het handig als er ruimte overblijft om rond te kas te lopen.

Uitbreiding van je mogelijkheden
In een kas kun je plantensoorten kweken die het in de volle grond niet zo goed doen, zoals pepers, paprika en aubergine. Er is een groot verschil tussen planten die in de volle grond of in een kas zijn gekweekt. Tomaten en druiven uit de kas zijn bijvoorbeeld veel voller en sappiger dan hun buiten gekweekte soortgenoten. Goed blijven opletten als je tomaten plant: ze nemen behoorlijk wat ruimte in, en als je ze niet dieft, gaan ze woekeren. Je kunt ze laten groeien langs een touw, een stok of, helemaal ruimtebesparend, een spiraal.

Lucht, water en zon
Als je de ramen standaard op een kiertje laat staan, en regelmatig de deur even open zet, krijgen de planten voldoende beluchting. Als de buitentemperatuur stijgt, kunnen de ramen verder open. Veel beginnende kassentuiniers vragen zich af hoe vaak ze water moeten geven. Zaailingen hebben, afhankelijk van het weer, ongeveer om de twee tot drie dagen water nodig, volwassen planten om de drie tot vier dagen. Als de vruchten bijna rijp zijn, geef je per keer wat minder water, omdat ze anders kunnen barsten. In de zomer warmt de kas op tot soms wel 45 graden, waardoor de planten zonder bescherming het risico lopen te verbranden. Je kunt de ramen wit kalken, maar ook kiezen voor schaduwdoeken die je ophangt als de zon te fel is.

Verlenging van het seizoen
Een groot voordeel van een kas is dat je het tuinseizoen vervroegt en verlengt. Tomaten, pepers en paprika’s kun je vaak tot oktober plukken, in de winter kweek je al andijvie, sla of radijs en in het voorjaar koolsoorten. Verder kun je in een kas al vroeger met zaaien beginnen dan in de volle grond en bollen en wortelstokken voortrekken. En natuurlijk is een kas ook een heerlijk plekje om een beetje beschut in het zonnetje te zitten als het buiten koud is. Zo kun je in de kou toch ‘even een terrasje pakken’.

Pepers in de kas

 

Geen geïmpregneerd tuinhout meer

Categories: Tags:

Heb jij ze nog staan? Picknicktafels, tuinpalen, plantenbakken of schuttingen met een beetje groenige zweem erover? Geïmpregneerd hout gaat lekker lang mee, maar bevat wel schadelijke stoffen die kunnen gaan lekken bij rotting. Niet zo lekker voor je moestuin en het milieu. Gelukkig is er een prima alternatief: het duurzame onbehandelde hout van de douglasspar, eik en bankirai.

Het groenige hout dat met zogenaamde wolmanzouten is bewerkt mag vanaf de tweede helft van 2004 niet meer worden verkocht, maar het staat nog wel in veel tuinen. Zolang het hout niet is aangetast, is er geen probleem, maar bij rotting zou arseen kunnen gaan lekken in de aarde en het grondwater. Als je dit hout verwijdert, gooi het dan niet in je vuurkorf of open haard, maar lever het in bij het afvalbrengstation.

Geïmpregneerd hout dat voldoet aan de huidige normen heeft een KOMO-keurmerk.
Dit hout kan nog altijd op verschillende manieren zijn geïmpregneerd, bijvoorbeeld met chroom- en koperverbindingen. Ook dit hout van na 2004 mag je niet verbranden. De huidige normen staan nog volop ter discussie en of deze normen ook weer bijgesteld zullen worden, is niet duidelijk. Voortschrijdend inzicht laat ons tenslotte steeds anders kijken naar de stoffen die we gebruiken. Denk maar aan de tuiniers die een paar jaar geleden nog vrolijk het onkruid liepen te ‘rounduppen’ en dat nu laten staan.

Duurzaam hout

Gelukkig is er ook duurzaam, onbehandeld hout te koop. Het FSC-label geeft aan of je met een ecologisch verantwoord product te maken hebt. Daaronder valt bijvoorbeeld het hout van de douglasspar, eik en bankirai.

Douglasspar

De douglasspar is een in Noordwest-Europa aangeplante naaldboom waarvan steeds meer hout op de markt komt. Deze houtsoort zal de komende jaren dan ook steeds meer bekendheid krijgen. Het heeft duurzaamheidsklasse 3 (levensduur: 10 tot 15 jaar ).

Eik

Al eeuwenlang is eikenhout in Nederland gebruikt voor schuren, hekken en afrasteringen. Steeds meer mensen herontdekken het nu weer voor hun tuin. Het heeft duurzaamheidsklasse 2 (levensduur: 20 tot 25 jaar ).

Bankirai 

De bankirai is een boom uit Zuidoost-Azië. Het in Nederland en België verkochte hout komt voornamelijk uit Maleisië. Dit hout is buitengewoon sterk en daarmee zeer geschikt voor schuttingen en vlonders. Afhankelijk van de soort heeft het duurzaamheidsklasse 1 (levensduur: 25 jaar of meer), of 2 (levensduur: 20 tot 25 jaar).

Plantenbak douglashout terrasadscheiding (1)

Zin in zaaien

Categories: Tags:
Zakjes zaad

De kale winterperiode is voor een tuin- of balkonliefhebber echt afzien. Waarschijnlijk heb je al gedroomd over het nieuwe seizoen en liggen de zaden klaar. Als je nu voorzaait op je vensterbank, lijkt het of je de winter al hebt verslagen en het voorjaar in ieder geval in huis al is begonnen. Heb je ook al zaaikoorts? Probeer te doseren. Voor je het weet verandert je vensterbank in een jungle met, soms doorgeschoten, planten die huiskamerruimte opeisen. De IJsheiligen zijn tenslotte nog ver weg. Daarom hieronder enkele zaaitips voor maart en april.

Vensterbank
De vensterbank is ideaal voor zaden die veel warmte nodig hebben om te ontkiemen.

Begin maart
Paprika, peper en aubergine moet je zo vroeg mogelijk zaaien. Hoe beter de planten zijn ontwikkeld, hoe groter de kans dat ze straks buiten in de Nederlandse zomer vruchten dragen. Als je ze in de kas plant, ben je verzekerd van vruchten. Uitplanten kan vanaf begin mei in de kas en daarbuiten na half mei.
Lathyrus of pronkboon kun je in de volle grond zaaien, maar je hebt meer kiemkans als je eerst voorzaait. Het helpt daarbij om de zaden twaalf uur voor te weken, zodat de stugge omhulsels makkelijker opengaan.

Maart
Tomaten: laatbloeiende rassen doen het in ons klimaat niet zo goed in de volle grond, maar wel in de kas. Vroegbloeiende tomaten kun je vanaf half mei in de volle grond plaatsen.
Basilicum: de jonge plantjes zijn gevoelig voor wisselend weer. Op de vensterbank geef je ze een goede start.

Half april
Courgette, pompoen, komkommer en maïs: wacht tot half april met zaaien om te voorkomen dat je straks met woekerende planten zit.

Kas of kweekbak
In een Kas of een kweekbak heb je uiteraard veel meer zaai-mogelijkheden dan op de vensterbank. Bovendien loop je voor op de volle grond. Wacht bij zware nachtvorst nog wel even met zaaien.

Maart
Paksoi, worteltjes, rucola, sla, tuinkers, tuinbonen, snij- en pronkbonen, koolsoorten, prei, knoflook, erwten, tomaten, prei, broccoli en eenjarigen als leeuwenbekje, zomeraster, zinnia en lupine.

Half maart
Bloemkool en broccoli.

Half april
Sperziebonen, komkommer, courgette, pompoen, maïs en bleekselderij.

Volle grond
Zorg voor luchtige grond. Door harde klei kun je eventueel wat zand en potaarde mengen om de grond luchtiger voor het kiemen te maken.

Maart
Snijbiet, spinazie, raapstelen, radijs, kapucijners, peulen, erwten en tuinbonen.

Half maart
Andijvie, sla, koolsoorten, rode biet en wortel.

April
Rucola, ijsbergsla, postelein, prei, broccoli, goudsbloem en korenbloem.

Half april
Eenjarigen als leeuwenbekje, zomeraster, ridderspoor en lupine.
Kruiden als peterselie, selderij, dille, tijm, bieslook en salie. Alle andere kruiden kun je vanaf half mei zaaien.

 

Tomatenplantje

0

Your Cart